Demokrat Parti Dönemi: Çöküş

Ülkede bazı ürünlerin bulunma krizi patlak verdi. Araba vardı lastik bulunamıyordu, peynir vardı teneke bulunamıyordu, ilaç yoktu, karaborsacılık başlamıştı. ABD'den buğday ithal etmek zorunda kalmıştık.

Ülkenin tablosu yokluk ve yoksulluktu. Kesilen krediler, ağırlaşan borç ödemeleri, eriyen döviz rezervi ekonomiyi soluksuz bıraktı. Milli gelir düşmüş, enflasyon artmıştı. Seçim sonunda Menderes devalüasyon kararı aldı. Dolar 2,80 liradan 9 liraya çıktı. Halk hayat pahalılığı karşısında eziliyordu.

6 - 7 Eylül olayları sonucunda Menderes koltuğunu zor kurtarmış fakat 10 bakanı istifa etmek zorunda kalmıştı. Fuat Köprülü bu olaylar üzerine Menderes'i ağır bir şekilde eleştirerek kurucusu olduğu partiden istifa etti. Köprülü: "Kurucusu olduğum partiyi artık tanıyamıyorum. Adnan Menderes'i devirmek için iş birliği yapmak herkesin vatan borcudur." dedi.

1956 yılından itibaren Demokrat Parti bir baskı dönemi başlattı. 23 Yargıç bir gecede emekliye sevk edildi. Basın Yasası çıkarıldı ve basın susturulmaya başlandı. Son 4 yılda 238 gazeteci cezaevine atıldı. Toplantı ve gösteri yasası çıkarıldı. Artık gösteri yapanlara silahla müdahale edilebiliyordu.

1957 seçimlerinde DP %48 oy oranı ile 423 vekil, CHP ise %41 oy oranı ile 172 vekillik kazandı. CHP'nin vekil sayısı 31'den 172'ye çıkmıştı. Bu seçimler Menderes'in son seçimlere girdiği yıl oldu.

29 Ekim 1957'de Ankara'daki törende asker bir darbe yapma hazırlığındaydı. Cuntacıların lideri Faruk Güventürk, İsmet Paşa ile temasa geçmek istedi fakat İnönü bu görüşme talebini reddetti. Sonra Milli Savunma Bakanı ile temasa geçtiler. Milli Savunma Bakanı Şemi Ergin böyle bir darbeye liderlik yapmayacağını söyledi. Bir albay da Menderes'e haber uçurdu ve 9 kişilik bir liste sundu. Faruk Güventürk başta olmak üzere 9 subay tutuklandı. Milli Savunma Bakanı Şemi Ergin zorla istifa ettirildi. 6 aylık bir yargılama sürecinden sonra 9 subay beraat etti. Bayar'ın bütün ısrarlarına rağmen Menderes olayın üzerine gitmedi.

17 Şubat 1959 yılında Menderes'in uçağı Londra civarlarında düştü. Türk heyetinden 14 kişi hayatını kaybetti. Adnan Mederes şans eseri hafif sıyrıklarla kurtulmuştu. Başbakan Menderes'in yurda dönüşünü İzmir Havalimanı’nda binlerce vatandaş karşıladı. Buradan Ankara'ya geçen Menderes'i istasyonda Celal Bayar ve İsmet İnönü, beraberinde binlerce vatandaşla beraber karşıladı. Bu karşılama Menderes ile İnönü'nün son el sıkışması oldu.

18 Nisan 1960'da DP bir önerge ile CHP'nin tüm faaliyetlerini denetleyecek Meclis'de 15 kişilik bir tahkikat komisyonu kurulmasına karar verdi. Komisyon ile ilgili haberlere yayın yasağı konuldu. Ardından komisyona olağan üstü yetkiler verildi. İnönü bunlar üzerine yaptığı meclis konuşmasında " Bu yolda gitmeye devam ederseniz sizi ben bile kurtaramam." dedi. Bunu manşetten haber olarak veren Ulus Gazetesi toplatıldı.

Üniversiteler de olaylar başladı, gösteri yapan öğrencilere polis şiddeti uygulandı. Üniversiteler kapatıldı. Gazetelere yayın yasağı getirildi. Olaylar sonucunda 3 kişi hayatını kaybetti. Olayları yatıştırmak yerine müdahaleler sertleşmişti.

YORUM EKLE