Önceki hafta Karasu'da yapılan bayramlaşma programında AK Parti Sakarya Milletvekili Lütfi Bayraktar’ın emeklilerin aylıklarına yönelik çok tepki gören açıklamalarından sonra geçtiğimiz hafta da Karasu Belediye Başkanı İshak Sarı'nın Merkez Camii çevresinde uygulanan "parkomat" açıklamasındaki sözleri kamuoyunda büyük tepki gördü.
Başkanı'nın kullandığı "cenaze bilmez, cemiyet bilmez" ifadesini son derece talihsiz buluyorum...
Özellikle "Orada bu uygulamayı yapmazsak yol trafiğe kapanır. Cenaze var diye bütün araçlar gelişigüzel bırakılırsa hem vatandaşlarımız hem de cenazeye gelenler mağdur olur. Hayatında cenaze bilmez, cemiyet bilmez insanların bu işi provoke etme çabasıdır” açıklamasında hem bir "olasılık" hem de toplumun bir kesimini "aşağılama, nefret ve ayrımcılık" anlamına gelebilecek ifade kullanmıştır.
Olasılık ifadesi; "Cenaze var diye bütün araçlar gelişigüzel bırakılırsa" cümlesidir.
Aşağılama anlamındaki ifade ise; "Hayatında cenaze bilmez, cemiyet bilmez insanların bu işi provoke etme çabasıdır” cümlesidir.
Bu cümlede herhangi hedef bir isim kullanmadığı için halkın bir kısmı algısı oluşmuştur. Kaldı ki toplumda ateist, deist vatandaşlar da olabilir. Onların parkomatla ilgili eleştirilerine "provokasyon" yakıştırması yaparak ötekileştirmek bir belediye başkanına yakışan durum değildir. Temsil ettiği toplumun her cinsel ve düşünsel farklılığına saygı göstermek ve haklarını korumak belediye başkanının görevidir.
Kaldı ki cenaze gibi hassas konuda araçlardan parkomat ücreti almak ne hukuka ne de etik değerlere uygun değildir.
Diğer taraftan Yenimahalle Mahallesi'nde uygulamaya sokulan parkomat tarifesi sistemine karşı da artan tepkiler karşısında "vatandaş talep etti" söyleminin de açıklığa kavuşturulması gerekir.
Yani gerçekten bunu vatandaşlar mı talep etmiştir yoksa öylesine bir açıklama mıdır?
Ayrıca bu uygulama belirli caddelerde belki bir düzen sağlıyor olabilir ancak araçların diğer ara sokaklara yönelmesiyle bir kargaşa ve düzensizliği de beraberinde getirdiğini görüyoruz.
Peki, parkomat uygulaması yasal mı? Bu konuda yapılan itirazlar hukuken hangi karara bağlanmıştır?
Bu sorunun cevabı hukuken "şarta bağlı olarak evet, ancak genel uygulama biçimleriyle hayır" şeklinde özetlenebilir.
Yasal dayanak; 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu; belediyelere cadde, sokak, meydan gibi yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etme, işletme veya kiraya verme yetkisi tanır.
Kanun bu yetkiyi vermiş olsa da yüksek mahkemeler (Danıştay) bu yetkinin sınırsız olmadığını belirtmektedir. Yolların asıl amacı trafiğin akışını sağlamak ve yayaların/araçların kullanımına açık olmasıdır. Belediyeler bu alanları ticari bir gelir kapısı haline getirerek trafiği aksatamaz veya anayasal bir hak olan "ulaşım ve seyahat özgürlüğünü" kısıtlayamaz.
Sonuç olarak; birer hafta arayla AK Parti Sakarya Milletvekili Lütfi Bayraktar ve Belediye Başkanı İshak Sarı'nın yaptığı açıklamalar kamuoyunda olumsuz karşılanmış ve tepki görmüştür. Umarım bundan sonra daha hümanist bir yaklaşım içinde olurlar.