Remzi Akbaş'ın "Parkomat uygulaması yasal mı, değil mi?" başlıklı köşe yazısı
Karasu Belediyesi şirketi KARSAŞ tarafından uygulamaya başladığı günden beri sürekli tartışılan "parkomat" işlemlerine yönelik daha önce alınmış bazı yargı kararları ortada dururken bu işlemlerin üstelik belediye şirketleri üzerinden devam ettirilmesi hukuki yönden ne kadar doğru?
Hukuk sistemi vatandaşa ayrı kamu kurumuna ayrı olarak mı uygulanıyor?
Danıştay’ın yerleşik kararlarına göre, belediyelerin alternatif bir otopark göstermeden veya kamu yararı gözetmeden cadde ve sokakları ücretli park alanına (parkomat) dönüştürmesinin yasal dayanağı yoktur.
Bu konuda emsal bazı Danıştay ve İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK) kararları şunlardır:
1.Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK) Kararı
Esas No: 2020/578
Karar No: 2021/949
Özeti: Büyükşehir belediyelerinin cadde, sokak ve ana arterleri otopark olarak işletilmek üzere iştirak şirketlerine devretmesine yönelik belediye meclis kararlarını inceleyen kurul; yolların asli fonksiyonunun trafik akışını sağlamak olduğunu, buraların devamlı şekilde otopark olarak kullandırılmasının planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğuna hükmederek yerel mahkemenin iptal kararını onamıştır.
2.Danıştay 8.Dairesi (Burdur Belediyesi Kararı)
Esas No: 2011/1214
Karar No: 2011/3344
Özeti: Burdur Tüketicileri Koruma Derneği tarafından açılan ve Türkiye genelindeki tüm parkomat davalarına temel oluşturan "en meşhur" emsal karardır.
Danıştay bu kararında; "Belediyelerin cadde ve sokakları ücretli otopark ilan ederek kiraya vermesinin, yolların kullanım amacını olumsuz etkileyeceğini" belirterek ilgili meclis kararını kesin olarak iptal etmiştir.
Kararların ortak hukuki gerekçelerine bakıldığında ortaya şöyle bir değerlendirme çıkıyor.
Danıştay, belediyelerin 5216 ve 5393 sayılı kanunlardan doğan otopark yapma yetkisini mutlak bir yetki olarak görmemektedir.
İptal gerekçelerinde şu 3 ana unsur ortaya çıkıyor:
1.Yolun öncelikli görevi trafiğin akmasıdır, araçların parayla uzun süreli bekletilmesi değil.
2.Belediyeler, bölge sakinlerine "ücretsiz" ya da makul alternatif otopark alanları (katlı/bölge otoparkları) inşa etmeden sokakları doğrudan ücretli yapamaz.
3.İş yeri veya konut sahiplerinin kendi mülklerinin önüne araç bırakırken ücret ödemeye zorlanması hukuka aykırıdır.
Buna rağmen alınıyor mu? Alınıyor.
Vatandaş da bu ücreti veriyor mu? Veriyor.
Dolayısıyla ortada böyle kararlar olduğu halde parkomat uygulamasının yasal mı, değil mi tartışmaları yapılması çok absürt kaçıyor.
