Remzi Akbaş'ın "Fındık beklendiği gibi..." başlıklı köşe yazısı
5 Ağustos 2025 itibarıyla,
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ilgili kuruluşu olan Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), 2025-2026 sezonu (50 sağlam iç fındık esasına göre), kabuklu fındık alım fiyatlarını kilogram başına Giresun kalite için 200 lira, levant kalite için 195 lira olarak belirlemişti.
Bu sezon için belirlenen rakam 6 Ağustos itibarıyla Giresun kalite için 255 TL, Levant kalite için 250 TL olarak açıklandı. Alımlar 24 Ağustos'tan sonra başlayacak.
Normalde dolar fiyatı üzerinden hesaplandığında geçen yıl açıklanan 200 TL/ kg fiyatı 40,68 TL'lik kur fiyatından 4,91 dolar seviyesine denk geliyordu.
Yeni sezon için TMO tarafından açıklanan fiyatın bu günkü dolar/TL kuru üzerinden hesaplandığında;
4,91×27,60= 135 TL'ye denk geliyor.
Dolayısıyla verilen fiyat dolar üzerinden bakıldığında beklentinin üzerinde olduğunu söylemek mümkün.
Ancak enflasyon açısından bakıldığında üreticinin zararda olduğu görülür.
Şöyle ki;
Geçen sezona göre artış oranı yüzde 25.
TÜİK tarafından 3 Ağustos'ta açıklanan Temmuz ayı12 aylık enflasyon ortalaması yüzde 31,90.
Bu hesaba göre yüzde 6,90'lık bir eksik ödeme belirlenmiş.
Kısaca..., açıklanan fındık fiyatının iyi mi, kötü mü olduğu hangi taraftan bakıldığına göre değişir.
TÜİK verilerine göre en çok fındık üretimi yapan ilimizin başında Ordu bulunurken, peşinden de Samsun ve Giresun gelmektedir. Dünyada ise Türkiye, İtalya, Amerika ve Gürcistan en çok fındık ihracatını yapan ülkelerdir. Türkiye, dünyada fındığın ortalama yüzde 60'ını üretmektedir.
Ne yazık ki dünya borsası Almanya merkezli olarak fiyatlanıyor. Yani uluslararası fiyatı Almanya belirliyor. Böyle olunca fındığın çoğu bizde olmasına rağmen fiyatı üzerinde bir etkimiz olamıyor. Fındık fiyatının daha yukarılara gitmesinin önü bizzat tıkanmış oluyor. Devlet politikası olarak asıl bu konuya odaklanması gerekir.
Neyse biz fındığın alım fiyatına dönersek, TMO her ne kadar alımı açıklamış olsa da teslim edilen fındığı didik didik ediyor. Yok şu kadarı küflü, yok kalibresi düşük, yok karışık gelmiş yok şu, yok bu...
Bu da yetmezmiş gibi parayı 21.günden sonrası veriyor.
Üretici bu süreyi beklese çalışan işçinin parasını veremiyor. Doğal olarak fiyatı bir miktar az olsa da tüccara teslim oluyor.
İki hafta önceki yazımı takip edenler hatırlıyordur. O günkü Dolar/TL kur hesabıyla "fındığın 230 TL gibi bir seviyede olacağı görülüyor" değerlendirmesi yapmış, "hadi bunu 250 TL'ye çıkarsınlar. Daha fazlasını beklemeyin" yazmıştım.
Genel olarak bakıldığında açıklanan fiyat, üreticinin beklentisi doğrultusunda geldiğini söyleyebilirim. Daha yukarıya çıkar mı çıkmaz mı bilinmez ama, sonrasında ne olacağını düşünmek yerine bugünü değerlendirmenin daha yararlı olacağı düşüncesindeyim.
